DR. MUHAMMED ERSİN TOY · DÜŞÜNCE ARŞİVİ
X’te yazdıklarım: analizler, yorumlar ve değerlendirmeler
Akışta başlayan düşünceler, burada kalıcı bir okumaya dönüşüyor. Konuyu seçin; kısa bir yorumdan daha uzun bir değerlendirmeye geçin.
Sıralama X paylaşım tarihine göredir. İlk günü doğrulanamayan kayıtlar yıl bilgisiyle sonda gösterilir.
434 yazıdan 25–36 gösteriliyor
Stratejik iletişim
Reuters’ın Dezenformasyon İzleme Bülteni, yanlış bilgilerin nereden çıktığını ve nasıl yayıldığını izliyor. Türkiye’de ise Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, asılsız iddiaları doğrulayıp kamuoyunu bilgilendiriyor. Bu iki yapının farklı görevlerini ayırarak, yalnız yanlış haberi düzeltmenin değil, onu yayan ağları anlamanın da önemini tartışıyorum.
Diğer mecradaki yayım:
Eğitim ve göç
Anadolu Ajansının Türkiye’den Suriye’ye dönen Türkmen öğrencilerle ilgili haberi, Türkçe eğitim almış çocukların Arapça müfredata geçerken yaşadığı güçlükleri anlatıyor. Bu dil değişikliğinin eğitim kaybına dönüşmemesi için iki dilli destek ve eğitim sürekliliği üzerinde duruyorum.
Ek yazar yorumu veya düzeltmesi içerir.
Yapay zekânın yönetimi ve denetimi
Yapay zekâ şirketlerinin devletlerden bağımsız denetlenmesi düşüncesi, bu sistemlerin gücünü kimin sınırlayacağı sorusunu doğuruyor. Şirketlerin hukuki sorumluluğunu, Türkiye’nin yabancı modellere bağımlılık riskini ve kendi veri, dil ve hesaplama kapasitesini geliştirme ihtiyacını tartışıyorum.
Medya ve kamusal hafıza
21 Eylül 2026 tarihli yazısında Muhammed Ersin Toy, yapay zekâ destekli hesaplar ile görünür çevrimiçi desteğin kaynağını sorguluyor.
Yapay zekâ yönetişimi
Yapay zekâ şirketleri, gelişmiş sistemlerin yavaşlatılması ve daha sıkı denetlenmesi çağrısı yapıyor. Bu çağrıların güvenliği artırırken güçlü şirketlerin rakiplerini dışlamasına da yarayıp yaramayacağını sorguluyorum. Türkiye’nin hem güvenlik kurallarına hem de kendi teknolojisini geliştirebileceği bağımsız altyapıya ihtiyacı olduğunu savunuyorum.
Yapay zekâ ve seçim güvenliği
Brezilya’nın seçim düzenlemeleri, propaganda içeriklerinin yanında yapay zekâ sistemlerinin aday önermesini ve dijital platformların seçim sürecindeki sorumluluklarını da gündeme alıyor. Bu yeni denetim yaklaşımını, seçim güvenliğinin Türkiye açısından doğurduğu sorularla birlikte ele alıyorum.
Giyilebilir yapay zekâ
Kamera, mikrofon ve yapay zekâyı birleştiren akıllı gözlükler, kullanıcının gördüğü çevreyi yorumlayıp sesli bilgi verebiliyor. Ray-Ban Meta örneğinden hareketle bu araçların günlük yaşam ve erişilebilirlik imkânlarını, kayıt ve veri işleme nedeniyle doğan mahremiyet sorularıyla birlikte inceliyorum.
Yapay zekâ ve erişilebilirlik
Meta ile Vision Ireland’ın İrlanda’daki çalışması, yapay zekâ destekli gözlüklerin görme engellilere çevreyi tanıma ve bilgiye erişme konusunda nasıl yardımcı olabileceğini gösteriyor. Türkiye için de eğitim ve güvenlik denetimi içeren bir uygulama öneriyorum; bu gözlükler bastonun, rehber köpeğin veya insan desteğinin yerine geçmiyor.
Yapay zekâ yönetimi ve küresel güç
Yapay zekâ sistemlerinin güvenlik kurallarını ve kullanım sınırlarını belirleyen şirketleri kimin denetleyeceği, bu yazının temel sorusu. Hukuki denetim vurgusundan hareketle şirketlerin gücünü, devletlerin sorumluluğunu ve Türkiye’nin kendi denetim kapasitesini kurma ihtiyacını tartışıyorum.
Dijital çocuk güvenliği
Yaş sınırı, içerik öneren algoritmalar, akıllı telefonlar ve çocuklarla konuşan yapay zekâ sistemleri aynı dijital güvenlik meselesinin parçaları. Bu alanları birlikte ele alacak geniş katılımlı bir Türkiye Çocuk Dijital Güvenlik Sempozyumu ve somut bir yol haritası öneriyorum; bu metin gerçekleşmiş bir etkinliğin duyurusu değildir.
Ek yazar yorumu veya düzeltmesi içerir.
Çocukların dijital güvenliğine bütüncül yaklaşım
Çocuğun dijital ortamda ne göreceğini yalnız sosyal medya hesabı değil, telefonun ayarları, içerik öneren algoritmalar ve konuştuğu yapay zekâ da belirliyor. California, Avrupa ve Avustralya örneklerinden hareketle Türkiye’de bu alanların tek bir çocuk güvenliği politikası içinde ele alınmasını savunuyorum.
Ek yazar yorumu veya düzeltmesi içerir.
Yapay zekâ altyapısı ve enerji
Google’ın Finlandiya’daki veri merkezi yatırımlarına uzun vadeli bir nükleer elektrik anlaşması eşlik ediyor. Çünkü yapay zekâyı çalıştıran bilgisayarlar güçlü ve kesintisiz bir elektrik altyapısına ihtiyaç duyuyor. Bu örnek üzerinden Türkiye’nin teknoloji, enerji ve veri güvenliğini birlikte planlaması gerektiğini tartışıyorum.
