DR. MUHAMMED ERSİN TOY · DÜŞÜNCE ARŞİVİ
X’te yazdıklarım: analizler, yorumlar ve değerlendirmeler
Akışta başlayan düşünceler, burada kalıcı bir okumaya dönüşüyor. Konuyu seçin; kısa bir yorumdan daha uzun bir değerlendirmeye geçin.
Sıralama X paylaşım tarihine göredir. İlk günü doğrulanamayan kayıtlar yıl bilgisiyle sonda gösterilir.
435 yazıdan 109–120 gösteriliyor
Siyasal iletişimde görsel semboller
Erdoğan’ın Trump’ı güneş gözlüğüyle karşıladığı görüntü, siyasi liderlerin kıyafet ve jestlerinin nasıl mesaj olarak okunabildiğine bir örnek. Aşağıdaki yorumda bu görüntünün sembolik dilini değerlendiriyorum; hayalî konuşma gerçek bir söz veya alıntı değil.
Yapay zekâ altyapısında yoğunlaşma ve bağımsızlık
Birleşmiş Milletlerin Cenevre’de başlattığı Küresel Yapay Zekâ Yönetişimi Diyaloğu, gelişen teknolojinin nasıl denetleneceğini ve gücün az sayıda ülke ile şirkette toplanmasını tartışıyor. Bu gündemden hareketle, model geliştirmek kadar çip, veri merkezi, enerji ve dağıtım altyapısına sahip olmanın da egemenlik meselesi olduğunu ele alıyorum.
Sağlıkta yapay zekâyla not tutma ve hasta mahremiyeti
Muayene sırasında konuşmaları dinleyip doktor için kayıt taslağı hazırlayan yapay zekâ araçları yaygınlaşıyor. Guardian Australia’nın Temmuz 2026 tarihli haberine göre Avustralya’daki sağlık otoriteleri bu araçlar için mahremiyet uyarısı yaptı. Hastanın neye izin verdiğini bilmesi, verilerinin nerede tutulduğunun açıklanması ve hatalı kayıtlardan kimin sorumlu olduğunun belirlenmesi gerekiyor.
Çin’in yapay zekâ modelleri, maliyet ve bağımsızlık
Reuters’ın haberine göre Çin merkezli Z.ai’nin GLM-5.2 modeli, düşük maliyeti ve kod yazma becerisiyle dikkat çekiyor. Daha ucuz modellere erişim yeni seçenekler sunabilir; ancak fiyat tek ölçü olmamalı. Türkiye’nin model seçerken verilerini, güvenliğini ve başka ülkelere bağımlılık riskini de gözetmesi gerektiğini savunuyorum.
Çocuk görüntülerinin mahremiyeti ve yapay zekâ önlemleri
İngiltere’de Ulusal Suç Ajansı ve Internet Watch Foundation’ın ailelere yönelik rehberi, çocuk fotoğraflarının yapay zekâyla kötüye kullanılabilmesi riskine dikkat çekiyor. Bu uyarıdan hareketle fotoğraf paylaşımını yalnızca aile hatırası değil, çocuğun mahremiyeti ve dijital güvenliği açısından ele alıyorum.
Birleşmiş Milletlerin yapay zekâyı denetleme kapasitesi
Birleşmiş Milletler bünyesindeki Bağımsız Uluslararası Yapay Zekâ Bilim Panelinin ön raporu, sistemlerin yetenekleri artarken denetim kapasitesinin aynı hızda gelişmediğine dikkat çekiyor. Bu uyarıyı, devletlerin güvenlik testleri, hukuk ve dijital egemenlik alanlarında hazırlaması gereken kapasite açısından değerlendiriyorum.
Stratejik araştırma ve kurumsal bilgi
Millî İstihbarat Akademisinin “Ankara Zirvesi, NATO 3.0 Tartışmaları ve Türkiye” raporu, değişen güvenlik ortamı ile Türkiye’nin ittifak içindeki konumunu ele alıyor. Bu çalışma üzerinden güvenlik ve dış politika tartışmalarının araştırmaya dayanan, sürekli bir düşünce üretimine dönüşmesi gerektiğini savunuyorum.
Platform rekabeti ve yapay zekâya erişim
Google’ın Android telefonlardaki arama motoru ve uygulama tercihlerini nasıl yönlendirdiği, bu yazının çıkış noktası. Telefonda ilk karşımıza çıkan hizmetler, hangi habere ve bilgiye ulaşacağımızı da etkiliyor. Bu gücün yapay zekâ asistanlarına taşınmasını, rekabet ve Türkiye’nin kendi içeriklerini okura ulaştırabilmesi açısından tartışıyorum.
Yazı sanatı ve özgün düşünce
Yazmak, insanın dağınık fikirlerini toparlamasına yardımcı olur; sanat da düşünmenin başka bir yoludur. Bence yapay zekâyı değerlendirirken asıl soru, bu araçların bizi düşünmekten uzaklaştırıp uzaklaştırmadığıdır. Kendi aklımızı kullanmayı bırakmak yerine daha derin düşünmeye ve yeni sorular sormaya yöneliyorsak, yapay zekâ bize yardımcı olabilir.
Tarih, medya ve uluslararası düzen
2 Temmuz 2026’da güncellenen bu X yazısında Muhammed Ersin Toy, Filistin meselesinin tarihsel arka planını, Gazze’deki insani yıkımı, haber dilinde sorumluluğun görünürlüğünü ve uluslararası kurumların etkisini tartışıyor. Yazı, Gazze Hükümet Medya Ofisi’nin 1.000. gün bilançosuna atıf yapıyor; tarihsel ve siyasi değerlendirmeler yazara ait.
Türkiye–Suriye arasında geçişler ve yeniden inşa
Türkiye ile Suriye arasında vizesiz, zamanla kimlikle geçişi de mümkün kılacak kolaylıklar sağlanmasını öneriyorum. Amaç, yeniden inşa sürecinde ticareti, eğitimi ve insani ilişkileri güçlendirmek; bu metin yürürlükteki seyahat kurallarını bildiren bir duyuru değildir.
Kamu verileri, bulut bağımlılığı ve bağımsızlık
Birleşik Krallık’ta kamu kurumlarının Palantir gibi teknoloji şirketlerinin veri ve yapay zekâ sistemlerine bağımlılığı tartışılıyor. Verinin hukuken devlete ait olması tek başına yeterli mi? Kamu kurumlarının kullandıkları sistemleri denetleyebilmesini ve gerektiğinde başka bir altyapıya geçebilmesini ele alıyorum.
