DR. MUHAMMED ERSİN TOY · DÜŞÜNCE ARŞİVİ
X’te yazdıklarım: analizler, yorumlar ve değerlendirmeler
Akışta başlayan düşünceler, burada kalıcı bir okumaya dönüşüyor. Konuyu seçin; kısa bir yorumdan daha uzun bir değerlendirmeye geçin.
Sıralama X paylaşım tarihine göredir. İlk günü doğrulanamayan kayıtlar yıl bilgisiyle sonda gösterilir.
435 yazıdan 205–216 gösteriliyor
Çocukluk ve dijital kültür
İspanya’da ailelerin ilk akıllı telefonu geciktirmek için birlikte hareket etmesi ile Avustralya’nın sosyal medya yaş sınırı uygulaması, çocukları korumada iki farklı yolu gösteriyor. Bu örnekleri birlikte okuyarak, yalnız sosyal medya hesabını değil; telefon, uygulama, reklam ve algoritmalardan oluşan bütün çevreyi tartışmamız gerektiğini savunuyorum.
Ek yazar yorumu veya düzeltmesi içerir.
Düşünce ve kültür
Erol Güngör’ün din, kültür, tarih ve toplum meselelerini ele alan eserlerinden bir okuma yolu öneriyorum. Özellikle üniversiteye yeni başlayan gençleri, dünyayı anlamaya çalışırken kendi toplumlarının düşünce birikimini de tanımaya çağırıyorum.
Strateji ve düşünce
Türkiye Yazarlar Birliği’nin ABD/İsrail–İran Savaşı Çalıştayı girişimi, savaşı yalnız askerî ve siyasi boyutlarıyla değil; hukuk, ekonomi, medya, din, tarih ve kültürle birlikte ele almayı amaçlıyor. Bu çok disiplinli yaklaşımı, yaşananları doğru anlamak ve anlatmak bakımından neden önemli bulduğumu açıklıyorum.
Mimari ve toplum
İngiltere’deki Cambridge Central Mosque, ahşap yapısı, doğal ışığı, bahçesi ve sosyal alanlarıyla camiyi yalnızca namaz vakitlerinde kullanılan bir bina olarak ele almıyor. Kadıköy’de yapılabilecek bir cami için bu örnekten hareketle ferahlığı, sükûneti ve gündelik hayatla bağı birlikte düşünmeyi öneriyorum.
Kitaplar ve düşünce
11 Nisan 2026 tarihli bu denemede, kutuplaşmanın karşısına kitapların açtığı sakin düşünme alanını koyuyor; dinlemek, anlamak ve hakikati birlikte aramak üzerine düşünüyorum.
Medya ve strateji
ABD, İsrail ve İran arasındaki savaşın kısa videolar, sloganlar ve popüler kültür görüntüleriyle anlatılması, gerçek yıkımla seyirlik içerik arasındaki sınırı aşındırıyor. “Savaşın Trumplaşması” derken, bu gösteri dilinin haberin, tanıklığın ve ortak hakikat duygusunun önüne geçmesini kastediyorum.
Rapor incelemesi
Millî İstihbarat Akademisinin “12 Gün Savaşı ve Türkiye İçin Dersler” raporu, İran-İsrail çatışmasını istihbarat, teknoloji, askerî yöntemler ve kamu diplomasisiyle birlikte inceliyor. Rapordaki risk ve senaryoları yeniden okuyarak bölgesel savaşın Türkiye bakımından ne ifade ettiğini değerlendiriyorum.
Dijital egemenlik
Adalet Bakanı Akın Gürlek’in sosyal medyada gerçek bilgilerle ve kimlik doğrulamasıyla kullanım yönündeki açıklaması, dijital platformların hangi hukuki sorumlulukları taşıması gerektiği tartışmasını açıyor. Bu çerçeveyi, kişilik hakları, kamusal sorumluluk ve Türkiye’nin dijital egemenliği açısından değerlendiriyorum.
Diplomasi ve strateji
İran savaşında askerî üstünlük sağlamak, savaşı bitirecek bir çıkış yolu bulmakla aynı şey değil. Trump’ın zafer söylemine rağmen uzayan çatışmanın enerji maliyetleri ve kamuoyu baskısıyla karşı karşıya kaldığını düşünüyorum. Asıl soru, savaşın nasıl kazanılacağından çok nasıl sona erdirileceği.
Medya ve insan onuru
Gazze’deki yıkımın önce İsrail’in geleceği açısından bir sorun olarak anlatılması, Filistinlilerin yaşadığı acıyı tartışmanın gerisine itebiliyor. Carlson’ın yer aldığı röportajdan hareketle, medyada kimin kaybının görünür kılındığını ve insan hayatları arasında nasıl bir hiyerarşi kurulduğunu sorguluyorum.
Medya ve yapay zekâ
Savaş görüntüsü diye paylaşılan içerikler arasında yapay zekâyla üretilmiş videolar ve başka olaylardan alınmış eski kayıtlar bulunuyor. AFP ve Full Fact’in incelediği örnekler, yanıltmanın yalnız sahte görüntü üretmekle sınırlı olmadığını gösteriyor. Sürekli şüphe duymanın gerçek görüntülere ve insanların yaşadığı acılara güveni de aşındırabileceğini tartışıyorum.
Medya ve strateji
The Economist’in İran savaşını konu alan “Operation Blind Fury” kapağı, bu yorumun çıkış noktası. Kapağı, ABD’nin güç kullanımı ile Avrupalı müttefiklerin mesafeli tutumu arasındaki ayrışmanın sembolü olarak okuyorum.
