Sosyal Medya ve Millî Dijital Egemenlik

Gerçekçi olalım: Sosyal medya meselesi artık yalnızca bireysel ifade özgürlüğü veya basit bir iletişim teknolojisi tartışması değildir. Bu mesele doğrudan doğruya egemenlik, güvenlik, hukuk, kamu düzeni, toplumsal psikoloji ve kültürel bütünlük meselesidir. Çünkü bugün sosyal medya sıradan bir iletişim mecrası olmaktan çıkmış; ekonomik güç üreten, algı yöneten, toplumsal psikolojiyi etkileyen ve siyasal yönlendirme kapasitesi taşıyan stratejik bir alana dönüşmüştür. Türkiye’de 2024 toplam medya ve reklam yatırımı 253,6 milyar TL’ye ulaşmış, bunun 158,03 milyar TL’si dijital mecralara gitmiştir. Bu tablo, karşımızda yalnızca teknik bir platform değil; devasa bir ekonomik ve siyasal etki alanı bulunduğunu açıkça göstermektedir.

Bu nedenle sosyal medya düzenlemesini yalnızca “sahte hesapların önlenmesi” başlığına sıkıştırmak eksik kalır. Adalet Bakanı Akın Gürlek’in açıkladığı çerçeveye göre Türkiye, sosyal medyada gerçek bilgiler ve kişisel kimlikle doğrulanmış bir kullanım modeline geçmek istemektedir. Bu, yalnızca sahte hesapların önlenmesi değil; dijital alanın hukuki sorumluluk ve gerçek kimlik zeminine taşınması anlamına gelir. Asıl mesele şudur: Bu platformlar Türkiye’de hangi hukukla, hangi sorumlulukla ve hangi kamusal yükümlülüklerle faaliyet gösterecektir?

Ama işin en net tarafını da açıkça söylemek gerekir: Dijital platformlar istemeden bu işin oluru yok. Bu şirketler çağrıyla, temenniyle ve iyi niyet beklentisiyle değil; ancak ekonomik ve hukuki maliyet oluştuğunda hareket eder. Türkiye’de yüz milyarlarca liralık dijital reklam ve veri ekonomisinden beslenen bu yapılar, ekonomik ve hukuki yaptırım olmadan kılını bile kıpırdatmaz. Nitekim önceki düzenlemelerde para cezası, reklam yasağı ve bant daraltma gibi yaptırımlar devreye girdiğinde platformların geri adım atmak zorunda kaldığı görülmüştür. Yani gelir modeli tehdit altına girdiğinde bir gecede “uyum politikası” geliştirirler.

Sosyal medya bugün yalnızca insanların konuştuğu bir yer değildir. Aynı zamanda anonim iftiranın, dijital linç kültürünün, manipülasyonun, psikolojik operasyonların, açık kaynak istismarının ve toplumsal aşındırmanın da başlıca zeminlerinden biridir. Bir ülkenin sınırları içinde faaliyet gösterip o ülkenin hukukunu, toplumsal hassasiyetlerini ve kamusal önceliklerini ikinci plana iten bir dijital düzen sürdürülemez. Dolayısıyla sosyal medyada kimlik doğrulaması tartışması özgürlüğe karşı bir tutum değil; kişilik haklarını, toplumsal huzuru, milli güvenliği ve devletin dijital egemenliğini koruma iradesidir.

Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu şey parçalı ve gecikmiş tedbirler değil; açık, kararlı, bütüncül ve uzun vadeli bir milli dijital egemenlik politikasıdır. Çünkü sosyal medya artık yalnızca insanların konuştuğu bir mecra değil; toplumların yönlendirildiği, psikolojilerin şekillendirildiği ve devletlerin sınandığı stratejik bir mücadele alanıdır.