DR. MUHAMMED ERSİN TOY · DÜŞÜNCE ARŞİVİ
X’te yazdıklarım: analizler, yorumlar ve değerlendirmeler
Akışta başlayan düşünceler, burada kalıcı bir okumaya dönüşüyor. Konuyu seçin; kısa bir yorumdan daha uzun bir değerlendirmeye geçin.
Sıralama X paylaşım tarihine göredir. İlk günü doğrulanamayan kayıtlar yıl bilgisiyle sonda gösterilir.
107 yazıdan 25–36 gösteriliyor
Çocuklar ve dijital cihaz güvenliği
Akıllı telefon, çocuğun kamerasını, konumunu, uygulamalarını, içerik akışını ve yapay zekâ kullanımını aynı cihazda birleştiriyor. İngiltere’deki çocuk güvenliği yaklaşımından hareketle, Türkiye’nin koruma politikasını yalnız sosyal medya hesaplarına değil, cihazın ve işletim sisteminin tasarımına da yöneltmesi gerektiğini tartışıyorum.
Platform tasarımı ve çocuk güvenliği
Avustralya’nın açıkladığı yaklaşım, kullanıcılara algoritmanın seçtiği içeriklerle takip ettikleri hesapların paylaşımları arasında tercih imkânı tanımayı öngörüyor. Buradan hareketle çocukların korunmasında yaş sınırının yanında öneri sistemlerinin, ekran tasarımının ve yapay zekâyla kurulan ilişkinin de düzenlenmesi gerektiğini savunuyorum.
Yapay zekâ ve gazetecilik
ChatGPT üzerinden haberleri özetletmek, kaynakları karşılaştırmak ve gelişmeler hakkında ek sorular sormak mümkün. Okurun haber sitesine gitmeden cevap alması, haberi üreten kuruluşun nasıl kaynak gösterileceğini ve gelirini nasıl koruyacağını gündeme getiriyor. Türk medyasının bu değişime hazırlanması gerektiğini düşünüyorum.
Dijital bağımsızlık
Okan Müderrisoğlu’nun Sabah’ta yayımlanan yazı dizisi, Türkiye’de haber üreten kurumların dijital platformlar karşısındaki gelir ve görünürlük sorununu gündeme taşıyor. Bu tartışmayı telif, reklam, çocuk güvenliği ve yapay zekâyı da kapsayan bir soruyla genişletiyorum: Dijital ortamın kurallarını kim koyacak?
Dijital medyada bağımsızlık
Haberi gazeteci hazırlıyor; ancak kimin göreceğini büyük ölçüde dijital platformların içerik seçme sistemleri belirliyor. Yapay zekâ da haberleri kendi cevapları içinde sunuyor. Türkiye’nin, haberi üreten kuruluşların gelirini ve okura ulaşma imkânını birlikte koruması gerektiğini savunuyorum.
Medya ve yapay zekâ
A selected summary of Muhammed Ersin Toy’s English essay of 27 August 2026 on cultural narratives, audience trust and the information sources encountered by AI.
Yapay zekâda bağımsızlık
Türkiye’nin 2026–2030 Yapay Zekâ Eylem Planı, uzman yetiştirmekten veri merkezlerini geliştirmeye kadar uzanan hedefler içeriyor. Bana göre mesele yalnızca yapay zekâ kullanmak değil. Türkiye’nin kendi verisi, dili ve teknolojik altyapısı üzerinde söz sahibi olması da gerekiyor.
Çocukların güveni ve yapay zekâ güvenliği
Çocuklar yapay zekâ sohbet sistemlerinden bilgi isterken aynı zamanda tavsiye, teselli ve arkadaşlık da arayabiliyor. UNICEF’in çocukların yapay zekâ kullanımı ve bu sistemlerle kurduğu ilişkiler üzerine çalışmaları, güvenliğin yalnız zararlı içeriği engellemekle sınırlı kalamayacağını gösteriyor.
Yapay zekâ ve gazetecilik
Avrupa Yayın Birliği ve BBC öncülüğündeki araştırma, yapay zekâ sistemlerinin haber cevaplarında doğruluk, kaynak ve bağlam sorunları saptıyor. Bu bulgulardan hareketle, tek tek cümleler doğru görünse bile seçilen veya dışarıda bırakılan bilgilerin haberin anlamını nasıl değiştirebildiğini tartışıyorum.
Ek yazar yorumu veya düzeltmesi içerir.
Düşünce ve algı güvenliği
Yapay zekâ sistemleri bilgiyi seçip tek bir cevap hâline getirirken insanların dünyayı hangi kaynaklardan anlayacağını da etkiliyor. Bilişsel güvenliği, yani toplumun doğru ve doğrulanabilir bilgiye ulaşma şartlarını korumayı; Türkiye’nin haber üretimi, Türkçe verisi ve kültürel egemenliğiyle birlikte ele alıyorum.
Yapay zekâ etiği ve ulusal strateji
Yapay zekâda “Türk Yolu” derken, Türkiye’nin kendi teknolojik kapasitesini kurarken insan onurunu ve kamusal denetimi de koruduğu bir yaklaşımı kastediyorum. Millî İstihbarat Akademisi’nin teknopolitik düzen raporu ve Selçuk Bayraktar’ın teknoloji tekellerine ilişkin değerlendirmeleri, bu önerinin tartışma zeminini oluşturuyor.
Yapay zekâ ve gazetecilik
Yapay zekâ, haberleri okur adına seçip özetlediğinde kullanıcı haberi üreten kuruma hiç uğramadan bilgi edinebiliyor. Bu değişimin gazeteciliğin gelirini, kaynakların görünürlüğünü, doğrulamayı ve okurla kurulan güven ilişkisini nasıl etkilediğini inceliyorum.
