DR. MUHAMMED ERSİN TOY · DÜŞÜNCE ARŞİVİ
X’te yazdıklarım: analizler, yorumlar ve değerlendirmeler
Akışta başlayan düşünceler, burada kalıcı bir okumaya dönüşüyor. Konuyu seçin; kısa bir yorumdan daha uzun bir değerlendirmeye geçin.
Sıralama X paylaşım tarihine göredir. İlk günü doğrulanamayan kayıtlar yıl bilgisiyle sonda gösterilir.
107 yazıdan 61–72 gösteriliyor
Yapay zekâ şirketlerinin lobicilik ve seçim harcamaları
The Verge’in seçim kayıtlarına dayanan haberi, New York’taki bir ön seçimde yapay zekâ sektörüyle bağlantılı grupların farklı adaylara milyonlarca dolar yönelttiğini aktarıyor. Güvenlik ve şeffaflık kuralları etrafındaki bu siyasi mücadeleyi, açıklanmış kampanya harcamalarını yasa dışı rüşvetle eşitlemeden değerlendiriyorum.
Avrupa’nın yapay zekâ bağımlılığı ve erişim kısıtları
Anthropic, ABD yönetiminin talimatı üzerine Haziran 2026’da iki gelişmiş yapay zekâ modeline erişimi kapattığını açıkladı. Reuters’a göre bazı Avrupa şirketleri, benzer kesintilere karşı farklı sağlayıcıların modellerini birlikte kullanıyor. Türkiye’nin de kritik hizmetlerde tek bir yabancı modele bağlı kalmaması gerektiğini savunuyorum.
Türk televizyonunda yapay zekâ
Benim Adım Aylamaz, Taşacak Bu Deniz ve Kübra gibi yapımlarda yapay zekâ; yardımcı, sırdaş veya otorite olarak hikâyeye giriyor. Bu temsillerin teknolojiyi olduğundan daha güvenilir ve insani gösterip göstermediğini sorguluyorum; kanıt olmadan yapımlara ücretli reklam veya ürün yerleştirme isnat etmiyorum.
Fransa’da yapay zekâ ve teknoloji şirketlerine bağımlılık
Reuters’ın aktardığına göre Fransa, iç istihbarat kurumu DGSI’nin Palantir’e bağımlılığını azaltmak için Fransız ChapsVision şirketinin sistemlerini seçti. Mevcut sözleşmeler sürerken kademeli yürütülecek bu geçişi, devletin verisi ve karar süreçleri üzerindeki denetimi açısından ele alıyorum.
Medya ve yapay zekâ
Yapay zekâ hizmetlerinin gazeteciliği, telif haklarını, haber sitelerine gelen okur sayısını ve toplumun bilgiye erişimini nasıl değiştirdiğini değerlendiriyor.
Diğer mecradaki yayım:
Ek yazar yorumu veya düzeltmesi içerir.
Yapay zekâya erişim ve dışa bağımlılık
ABD’nin Anthropic’in iki gelişmiş modeline erişimi sınırlaması, yapay zekâ hizmetlerinin yalnızca teknik veya ticari şartlarla belirlenmediğini gündeme taşıdı. Bu gelişmeyi Türkiye’nin yerli model, veri ve altyapı hedefleriyle birlikte okuyarak dışa bağımlılığın karar özgürlüğünü nasıl etkileyebileceğini tartışıyorum.
Savunma kararlarında gelişmiş yapay zekâ sistemleri
Ukrayna savaşı, yapay zekânın görüntüleri, sensör verilerini ve operasyon bilgilerini bir araya getirerek askerî karar süreçlerini nasıl değiştirdiğini gösteriyor. Bu dönüşümü değerlendirirken, hız ve veri üstünlüğünün yanında insanın nihai sorumluluğunu ve sivillerin korunmasını da merkeze alıyorum.
Kendini geliştiren yapay zekâ ve kurumların denetimi
Yapay zekâ şirketi Anthropic, Claude’un şirket içindeki kod üretiminde büyüyen rolünü açıklarken sistemlerin kendi gelişimlerini hızlandırması ihtimaline karşı denetim çağrısı yapıyor. Henüz tamamen kendi kendini geliştiren bir sistemden söz etmiyoruz; bu ihtimalin şirketler, devletler ve toplum arasındaki güç ilişkisini nasıl değiştirebileceğini tartışıyorum.
Yapay zekâ ve gazetecilik
14 Haziran 2026 tarihli bu analizimde, yapay zekânın medyayı dönüştürdüğü on alanı ele alıyor; haber emeği, algoritmik güç, kültürel hafıza ve çocuk güvenliği arasındaki ilişkiyi tartışıyorum.
Yapay zekâ ve dijital egemenlik
14 Haziran 2026 tarihli bu yorumda, Selçuk Bayraktar’ın konuşmasından hareketle açık kaynak, veri egemenliği ve insan onurunu birlikte değerlendiriyorum.
Türkiye’nin yapay zekâ stratejisi ve kurumsal kapasitesi
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıkladığı Türkiye Yapay Zekâ Vizyonu ve Eylem Planı; eğitim, uzman yetiştirme, kamu verisi, veri merkezi yatırımları ve Türk dilleri için model geliştirme hedeflerini bir araya getiriyor. Bu hedefleri tamamlanmış kazanımlar olarak değil, Türkiye’nin teknolojiyi üretme ve yönetme hazırlığı olarak değerlendiriyorum.
Oyunların mekânsal verileri ve sivil–askerî kullanım
Pokémon Go’da oyuncuların yaptığı mekân taramalarının yapay zekâ modellerini eğitmekte kullanılması, oyun verisinin daha sonra savunma teknolojilerine nasıl taşınabileceği sorusunu doğuruyor. Guardian’ın haberi ve şirket açıklamalarını ele alırken, ham verinin doğrudan aktarılmasıyla bu veriden öğrenen bir modelin kullanılmasını birbirinden ayırıyorum.
