DR. MUHAMMED ERSİN TOY · DÜŞÜNCE ARŞİVİ
X’te yazdıklarım: analizler, yorumlar ve değerlendirmeler
Akışta başlayan düşünceler, burada kalıcı bir okumaya dönüşüyor. Konuyu seçin; kısa bir yorumdan daha uzun bir değerlendirmeye geçin.
Sıralama X paylaşım tarihine göredir. İlk günü doğrulanamayan kayıtlar yıl bilgisiyle sonda gösterilir.
121 yazıdan 37–48 gösteriliyor
Yapay zekâ ve gazetecilik
9 Haziran 2026 tarihli bu analizimde, arama sonuçlarından doğrudan yapay zekâ cevaplarına geçişin haber emeği, kaynak görünürlüğü ve dijital egemenlik açısından taşıdığı riskleri tartışıyorum.
Ek yazar yorumu veya düzeltmesi içerir.
Medya ekonomisi
8 Haziran 2026 tarihli bu analizimde, haber üretiminin maliyetiyle platformlarda oluşan ekonomik değer arasındaki ilişkiyi ele alıyor; kaynak görünürlüğü, telif ve gelir paylaşımını tartışıyorum.
Medyanın geleceği ve yapay zekâya geçiş
Yapay zekâ haberleri okur için seçip özetlediğinde, haberi kimin ürettiği görünmez hâle gelebilir. Okur haber sitesine gitmeden bilgi edinirken yayıncı gelir kaybedebilir. Bu yüzden medya kuruluşlarının yalnız yeni araçları kullanmakla yetinmemesi; kaynağını görünür tutması, telifini koruması ve yapay zekânın ürettiği içerikleri denetlemesi gerektiğini savunuyorum.
Dijital telif ve medyanın yapay zekâ gelirleri
Haber kuruluşlarının ürettiği içerik, arama motorlarında ve yapay zekâ cevaplarında kullanılırken yayıncıya dönen trafik ve gelir azalabiliyor. Türkiye’deki dijital telif teklifinin, haberin yapay zekâ tarafından işlenmesini ve bu kullanımdan doğan değerin paylaşılmasını da kapsaması gerektiğini savunuyorum; burada yeni bir yürürlük duyurusu yapılmıyor.
Ek yazar yorumu veya düzeltmesi içerir.
Türk televizyonu, sanat ve kültürel diplomasi
Mehmed: Fetihler Sultanı dizisinin setinden aktarılan haberde, millî güreşçiler Taha Akgül ve Rıza Kayaalp’in bir sahne sırasında kale kapısını yerinden söktüğü anlatılıyor. Bu anekdottan hareketle gerçek sporcuların ve insan hikâyelerinin Türk dizilerine ne katabileceğini tartışıyor, daha geniş bir kültürel anlatı stratejisi öneriyorum.
Medya ve emek
Kamu ve belediye çalışanlarının toplam gelirleri üzerine paylaşılan bir videodan hareketle, medya çalışanlarının ücret ve sosyal haklarını tartışıyorum. Meslekleri karşı karşıya getirmek yerine, haberciliğin sürdürülebilmesi için medya emeğine uygun bir taban ücret ve çalışma standardı öneriyorum.
Ek yazar yorumu veya düzeltmesi içerir.
Yapay zekâ ve medya
Bu gündem değerlendirmesi üç gelişmeyi bir araya getiriyor: SoftBank’ın Fransa’daki veri merkezi planı, yapay zekâ şirketlerinin etik söylemi ile güç ilişkileri arasındaki gerilim ve açık modellerin güvenliği. Ortak soru, yapay zekâ altyapısının ve kullanımının kim tarafından, hangi sorumlulukla yönetileceği.
Medya ve çocuk güvenliği
CNN’in yapay zekâ arama hizmeti Perplexity’ye karşı telif davası ile Birleşmiş Milletlerden gelen çocuklara güvenli platform tasarımı uyarısını birlikte ele alıyorum. Dava iddiaları ile kesinleşmiş kararları ayırarak, haber emeğinin ve çocukların dikkatinin dijital sistemler karşısında nasıl korunabileceğini tartışıyorum.
Yapay zekâ ve toplum
CNN’in Perplexity’ye karşı telif davası, Mistral’in askerî yapay zekâyı savunan açıklaması ve İngiltere’nin Avustralya’daki çocuk güvenliği uygulamasını incelemesi bu gündem yazısının üç çıkış noktası. Haber emeğinin korunmasını, savunma teknolojilerini ve çocukların güvenliğini dijital egemenlik açısından birlikte değerlendiriyorum.
Medya etiği ve gösteri siyaseti
Gazetecilik, dikkat çeken görüntüyü büyütmekten önce gerçekte ne olduğunu araştırmalı. Siyasi tartışmaların kısa videolara ve öfke uyandıran sözlere indirgenmesini bu yüzden eleştiriyorum. Özgün paylaşıma eşlik eden üçüncü taraf video burada yeniden yayımlanmıyor.
Platon, dijital medya ve algoritmaların algıya etkisi
Yılmaz Özdil’in medya, yapay zekâ ve trol ağları üzerine yayını, Platon’un insanların gölgeleri gerçek sandığı mağara benzetmesini günümüz ekranlarına taşıyor. Bu benzetmeden hareketle algoritmaların önümüze getirdiği görüntülerle hakikatin kendisini ayırmanın neden önemli olduğunu değerlendiriyorum.
Medya ve kamusal tartışma
Selim Argun’un sokak köpekleri için kullandığı “patili dostlar” ifadesi tartışma yarattı. Argun, sonraki açıklamalarında sorunun çözümü için gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini de söyledi. Bu nedenle yalnız bir ifadeden hüküm vermek yerine konuşmanın bütününe bakılması gerektiğini düşünüyorum.
