Dijital mağara: Algoritmalar ve yapay gerçeklik
Konu ve bağlam
Yılmaz Özdil’in medya, yapay zekâ ve trol ağları üzerine yayını, Platon’un insanların gölgeleri gerçek sandığı mağara benzetmesini günümüz ekranlarına taşıyor. Bu benzetmeden hareketle algoritmaların önümüze getirdiği görüntülerle hakikatin kendisini ayırmanın neden önemli olduğunu değerlendiriyorum.
İletişim Fakültesi öğrencileri bence bu yayını kesinlikle kaçırmamalı.
Yılmaz Özdil, medyanın yapısını; trol ordularını, yapay gerçekliği, yapay zekâyı, alegoriyi ve bunun 2500 yıllık felsefî geleneğini günümüz medya düzeniyle birlikte çok çarpıcı bir şekilde özetlemiş.
Platon’un Mağara Alegorisi bugün yalnızca felsefe kitaplarında kalan eski bir anlatı değil; sosyal medyada, yapay zekâda, trol ordularında ve algoritmaların kurduğu yeni gerçeklik düzeninde yeniden karşımıza çıkıyor. Artık duvarlara yansıyan gölgeler yok belki; fakat ekranlara düşen görüntüler, trend listeleri, kesilmiş videolar, manipüle edilmiş haberler, yapay zekâ üretimi içerikler ve örgütlü trol ağları var.
İnsan, hakikati gördüğünü zannederken çoğu zaman kendisine gösterileni görüyor. Düşündüğünü zannederken, algoritmanın önüne koyduğu şeyler üzerinden düşünüyor. Kendi fikrini oluşturduğunu zannederken, dijital mağaranın içinde yankılanan seslere maruz kalıyor. Bugünün mağarası artık taş duvarlardan değil; ekranlardan, algoritmalardan, etkileşim ekonomisinden, yapay gerçeklikten ve organize algı operasyonlarından oluşuyor.
En acı tarafı da şu: Eskiden insan mağaraya zorla zincirlenirdi. Bugün ise çoğu zaman o mağaraya kendi isteğiyle giriyor, kendi eliyle zincirleniyor ve kendisine gösterilen gölgeleri hakikat zannediyor. Kendi yarattığımız mağaraya kendimizi gönüllü olarak zincirliyoruz. Medyayı, iletişimi, sosyal medyayı ve bugünün algı düzenini anlamak isteyen herkes için dikkatle izlenmesi gereken bir yayın olmuş.
@yilmaz_Ozdill
Kaynak gönderi
Görüntülenme ve okuma bildirimi sayıları yalnızca site sahibine açıktır. “Okudum” düğmesiyle bu yazıyı okuduğunuzu bildirebilirsiniz.
Sayaç ve gizlilik
Yalnızca bu yazı için kayıt tutulur. Tekrarları azaltmak amacıyla tarayıcınızda yazıya özel rastgele bir işaret kullanılır. IP adresi, cihaz parmak izi veya üçüncü taraf takip aracı kullanılmaz. Do Not Track veya Global Privacy Control etkinse görüntülenme ve “Okudum” bildirimi kaydedilmez. Bu kayıtlar doğrulanmış tekil kişi veya tamamlanmış okuma ölçümü değildir.