DR. MUHAMMED ERSİN TOY · DÜŞÜNCE ARŞİVİ
X’te yazdıklarım: analizler, yorumlar ve değerlendirmeler
Akışta başlayan düşünceler, burada kalıcı bir okumaya dönüşüyor. Konuyu seçin; kısa bir yorumdan daha uzun bir değerlendirmeye geçin.
Sıralama X paylaşım tarihine göredir. İlk günü doğrulanamayan kayıtlar yıl bilgisiyle sonda gösterilir.
58 yazıdan 25–36 gösteriliyor
Çocuklara güvenli platform tasarımı ve AB denetimi
Avrupa Komisyonunun Meta’ya yönelik incelemesi, Facebook ve Instagram’daki tasarım özelliklerinin çocukları daha uzun süre ekranda tutup tutmadığını sorguluyor. Yazının ele aldığı aşamada kesinleşmiş bir ihlal kararı bulunmuyor; tartışmanın odağı, zararlı içeriğin yanında onu çoğaltan öneri ve bildirim sistemlerinin sorumluluğu.
Kamu yararına haberlerin algoritmalarda görünürlüğü
Financial Times’ın haberine göre İngiltere, kamu hizmeti yayıncılarının haberlerini YouTube, Meta ve TikTok’ta daha görünür kılacak adımlar hazırlıyor. Henüz yasalaşmamış bu planı, doğru haberin yalnız üretilmesi değil, okurun karşısına çıkabilmesi açısından ele alıyorum.
Gazze’nin medyada anlatımı ve dijital görünürlüğü
TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı, “Gazze ve Medya” oturumunda haber dilinin saldırıları ve sorumluluğu görünmez kılabildiğine, dijital platformların da tanıklığın görünürlüğünü etkilediğine dikkat çekiyor. Bu değerlendirmeyi, Gazze’de yaşananların nasıl adlandırıldığı, kayda geçirildiği ve kamuoyuna ulaştığı soruları üzerinden ele alıyorum.
Mesajlaşmada yapay zekâya erişim ve rekabet
Meta’nın yapay zekâ asistanını WhatsApp’a yerleştirmesi, kendi hizmetini öne çıkarırken rakiplerini sınırlayıp sınırlamadığına ilişkin rekabet tartışmasına yol açtı. Bu gelişmeyi mahremiyet açısından da değerlendiriyorum; özel şifreli sohbetlerle kullanıcının kendi isteğiyle Meta AI’a gönderdiği mesajlar aynı şey değil.
İsteğe bağlı yayıncılık ve kamu medyasının stratejisi
TRT’nin uluslararası dijital platformu tabii için film, dizi ve sporun ötesine geçen bir yayıncılık önerisi geliştiriyorum. Haber, arşiv, belgesel, müzik ve düşünce içeriklerini bir araya getirerek izleyiciye olayların arka planını da sunan bir yapı öneriyorum; bu metin açıklanmış bir programın duyurusu değil.
Çocuk ve dijital dünya
8 Haziran 2026 tarihli bu analizimde, çocukların çevrim içi güvenliğini yaş sınırının yanında veri toplama, öneri sistemleri ve platform tasarımı üzerinden değerlendiriyorum.
Platform ekonomisi ve mahremiyet
31 Mayıs 2026 tarihli bu yazıda, dijital platformlardaki yetişkin içerik satışını, abonelik ve canlı yayın gelirlerini mahremiyet ve insan onuru açısından eleştiriyorum. Çocukların ve gençlerin korunması için yalnız içeriklerin değil, platformların para kazanma araçlarının da denetlenmesini savunuyorum. Aşağıdaki metin, o tarihteki değerlendirmemi içeriyor; dönemsel veriler güncel istatistik olarak sunulmuyor.
Ek yazar yorumu veya düzeltmesi içerir.
Medya ve çocuk güvenliği
CNN’in yapay zekâ arama hizmeti Perplexity’ye karşı telif davası ile Birleşmiş Milletlerden gelen çocuklara güvenli platform tasarımı uyarısını birlikte ele alıyorum. Dava iddiaları ile kesinleşmiş kararları ayırarak, haber emeğinin ve çocukların dikkatinin dijital sistemler karşısında nasıl korunabileceğini tartışıyorum.
Yapay zekâ ve kamusal hayat
OpenAI’nin seçim bilgisi için açıkladığı önlemler ve Demos’un sohbet robotlarında yanlış seçim yanıtlarını inceleyen raporu, yapay zekânın kamusal bilgi üzerindeki etkisini gündeme getiriyor. Bu gelişmeleri, yapay zekâyla üretilen sahte içerikler ve platform sorumluluğuyla birlikte ele alıyorum.
Dijital egemenlik
Adalet Bakanı Akın Gürlek’in sosyal medyada gerçek bilgilerle ve kimlik doğrulamasıyla kullanım yönündeki açıklaması, dijital platformların hangi hukuki sorumlulukları taşıması gerektiği tartışmasını açıyor. Bu çerçeveyi, kişilik hakları, kamusal sorumluluk ve Türkiye’nin dijital egemenliği açısından değerlendiriyorum.
Kültür ve hafıza
tabii’nin Onbeşliler yapımı, Tokat’tan cepheye giden gençler etrafında gelişen ve türküyle yaşatılan anlatıyı ekrana taşıyor. Dizinin tarihsel hafızayı genç izleyiciyle buluşturma imkânını ve tarih dizilerinin anlatımına katabileceği yeniliği değerlendiriyorum.
Dizi ve kültür
tabii’nin Yankı: Görünmez El dizisi, 1999 Türkiye’sinde medya, banka ve siyaset ilişkilerini kurmaca bir hikâyeyle anlatıyor. İlk sezonun toplumsal hafızayla kurduğu bağı değerlendirirken ikinci sezona ilişkin beklentilerimi paylaşıyorum.
