Ofcom, Instagram’ın Instants özelliğini risk değerlendirmesi üzerinden inceliyor

İngiltere’nin iletişim düzenleyicisi Ofcom, Instagram’ın Instants özelliği nedeniyle Meta hakkında 6 Ekim’de soruşturma açtı. İncelemenin konusu, şirketin yeni özelliği devreye almadan önce yasa dışı içeriklere maruz kalma ve çocukların güvenliği bakımından gerekli risk değerlendirmelerini yapıp yapmadığı. Instants, kullanıcıların uygulama içinde çektikleri fotoğraf ve videoları paylaşmasına imkan veriyor; içerikler görüntülendikten sonra kayboluyor.

Mayıs ayında kullanıma sunulan özellik, Instagram’ın mesajlaşma alanından erişilebilen bir paylaşım biçimi olarak tasarlandı. İngiltere’deki Çevrim İçi Güvenlik Yasası, hizmetin tasarımı veya işleyişindeki önemli değişikliklerden önce risklerin yeniden değerlendirilmesini istiyor. Çocukların erişmesi muhtemel hizmetlerde, onlar açısından doğabilecek zararların da ayrıca incelenmesi gerekiyor. Ofcom, Meta’nın bu yükümlülüklere uyup uymadığını belge ve diğer kanıtlarla araştıracak.

Meta, kullanıma sunma öncesinde risk analizi yaptığını, düzenleyiciyi birden fazla kez bilgilendirdiğini ve soruşturmayla iş birliği yapacağını açıkladı. İncelenen Ofcom kaydında dosya açık olarak gösteriliyor; kayıtta bir ihlal tespiti veya bu dosyaya ilişkin para cezası açıklanmıyor. Tartışmanın merkezinde, bir paylaşım özelliği yayına alınırken güvenlik incelemesinin ne zaman ve hangi kapsamda yapılacağı var. Böylece ürün tasarımı değerlendirilirken kullanıcı deneyiminin yanında, şirketin güvenlik yükümlülüklerine uyup uymadığı da kanıtlarla inceleniyor.

İnceleme, ürünün kullanıma sunulmasından önceki sürece odaklanıyor

Ofcom’un soruşturma kaydında, Çevrim İçi Güvenlik Yasası’nın 9 ve 11’inci maddelerindeki yükümlülükler esas alınıyor. Bunlar, yasa dışı içeriklerle karşılaşma riskinin ve çocuklara yönelik risklerin değerlendirilmesini kapsıyor. Hizmette önemli bir değişiklik yapılacaksa önceki değerlendirmelerin yeterli olduğu varsayılamıyor.

Bu yaklaşım, denetimin yalnız şikayet edilen paylaşımlar üzerinden yürütülmediğini gösteriyor. Fotoğrafın nasıl çekildiği, kimlere gönderilebildiği ve ne kadar süre görülebildiği de risk incelemesinin parçası olabiliyor. Yeni bir özellik, aynı platformda mevcut olsa bile kullanıcıların davranışını ve karşılaşabilecekleri durumları değiştirebilir.

Kaybolan içerik, kullanıcıya geçici paylaşım imkanı sunuyor. Bunun güvenlik bakımından ne anlama geldiği ise tek bir özellikten hareketle belirlenemez. Bildirim, raporlama, erişim ve çocuk hesaplarına uygulanan korumaların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Şirketin açıklamasıyla düzenleyicinin incelemesi ayrı tutulmalı

Meta, risk analizi yaptığını savunuyor. Şirketin açıklamasına göre Instants’ta paylaşılan görüntüler için ekran görüntüsü alma ve iletme kısıtları bulunuyor; Instagram’ın 18 yaş altına yönelik ek korumaları da geçerli. Bunlar şirketin soruşturma karşısında dile getirdiği güvenceler. Ofcom’un bunları yeterli bulup bulmadığına ilişkin nihai bir karar henüz yok.

Bir soruşturmanın açılması şirketin yükümlülüğünü ihlal ettiğini kanıtlamadığı gibi, güvenlik önlemlerinin sıralanması da risk değerlendirmesinin hukuken yeterli bulunduğu anlamına gelmiyor. Dosyanın sonucu, incelenecek kanıtlarla belirlenecek.

Güvenlik incelemesi ürün geliştirme kararının parçası oluyor

Ofcom, kanıtları topladıktan sonra ihlal olduğu yönünde geçici bir kanaate ulaşırsa şirkete yanıt verme imkanı tanıyacak. Nihai karar bu süreçten sonra verilecek. İhlal saptanması halinde düzeltici tedbirler istenebiliyor; para cezasının üst sınırı, 18 milyon sterlin veya ilgili dünya çapındaki gelirin yüzde 10’undan yüksek olanı olarak uygulanabiliyor.

Bu dosya, güvenlik değerlendirmesinin ürün kullanıma sunulduktan sonraya bırakılamayacağını gösteriyor. Yeni özelliğin kullanıcıya ne sunduğu kadar, hangi riski doğurabileceğinin ve buna karşı ne yapıldığının da önceden ortaya konması bekleniyor.

Türkiye’deki tartışmalar açısından da izlenmesi gereken nokta bu. Çocuk güvenliği, yaşa uygun hesap ayarlarından başlayıp ürünün tasarımına kadar uzanıyor. Instants soruşturmasının nasıl sonuçlanacağı henüz belli değil; incelenen yükümlülük ise açık: Önemli bir değişiklik, kullanıcıya ulaşmadan önce yeterli bir güvenlik değerlendirmesinden geçirilmiş olmalı.