Algoritmaların Savaşı

Algoritmaların Savaşı

Gazze’den İran Cephesine: Yapay Zekâ, Uydu Sistemleri, Siber Operasyon ve Algı Harbi

7 Ekim 2023’ten sonra Gazze’de yaşananlar yalnızca klasik bir çatışma ve yıkım değildir. Gazze’de yürütülen soykırım aynı zamanda 21. yüzyılın yeni savaş mimarisinin laboratuvarı olmuştur.

Bu soykırımda yalnızca tanklar, uçaklar ve bombalar kullanılmadı. Aynı zamanda:

yapay zekâ hedefleme sistemleri

uydu tabanlı gözetleme ve iletişim ağları

siber operasyonlar

navigasyon sistemleri

veri analitiği ve büyük dil modelleri

sosyal medya algoritmaları

aktif biçimde kullanıldı.

Bugün İsrail ile İran arasında tırmanan gerilim de aynı teknolojik mimari içinde ilerlemektedir. Bu nedenle artık savaş yalnızca askeri değil; algoritmik, dijital ve bilişsel bir karakter kazanmıştır.

Başka bir ifadeyle bugün savaş yalnızca silahlarla değil, veri, algoritma ve iletişim ağları üzerinden yürütülmektedir.

Yapay Zekâ ile Hedefleme: “Hedef Fabrikası”

Gazze'de yaşanan soykırım sürecinde en çok tartışılan konulardan biri İsrail ordusunun kullandığı yapay zekâ destekli hedefleme sistemleri oldu.

Uluslararası analizlerde özellikle iki sistem öne çıkmaktadır:

Lavender

The Gospel (Habsora)

West Point Lieber Institute’ün değerlendirmesine göre bu sistemler askeri hedef üretimi ve hedef önceliklendirmesinde kullanılan yapay zekâ destekli karar destek araçlarıdır

https://

lieber.westpoint.edu/gospel-lavende

r-law-armed-conflict/

…

The Gospel sistemi uydu görüntüleri, drone görüntüleri ve istihbarat verilerini analiz ederek hava saldırıları için hedef önerileri üretmektedir

https://

en.wikipedia.org/wiki/AI-assist

ed_targeting_in_the_Gaza_Strip

…

Lavender sistemi ise veri analizine dayalı olarak potansiyel militan listeleri oluşturabilen algoritmik bir sınıflandırma sistemi olarak tanımlanmaktadır

https://

verfassungsblog.de/gaza-artificia

l-intelligence-and-kill-lists/

…

Araştırmalara göre bu sistemler on binlerce hedefi kısa süre içinde belirleyebilecek kapasiteye ulaşmıştır

https://

business-humanrights.org/en/latest-news

/report-reveals-that-israel-used-ai-to-identify-thousands-of-targets-in-gaza/

…

Bu nedenle bazı askeri analistler bu süreci şöyle tanımlıyor:

“Target Factory – Hedef Fabrikası.”

Buradaki kritik gerçek şudur:

Yapay zekâ doğrudan tetiği çekmeyebilir.

Ama hedef üretim hızını ve savaşın temposunu belirler.

Gözetleme Devleti: Büyük Dil Modelleri ve İstihbarat

Gazze savaşı yalnızca AI hedefleme sistemleriyle değil, aynı zamanda büyük veri gözetleme ağlarıyla yürütülmektedir.

The Guardian’ın araştırmasına göre İsrail’in istihbarat birimi Unit 8200, büyük dil modellerine benzeyen bir yapay zekâ sistemi geliştirmiştir.

Bu sistem yaklaşık 100 milyar kelimelik Arapça veri kullanarak:

telefon konuşmalarını

mesajları

sosyal ağ verilerini

analiz edebilmektedir.

https://

theguardian.com/world/2025/mar

/06/israel-military-ai-surveillance

…

Bu gelişme askeri istihbaratta ChatGPT benzeri yapay zekâ analiz sistemlerinin kullanılmaya başladığını göstermektedir.

Büyük Teknoloji Şirketleri ve Savaş Ekosistemi

Modern savaşın en dikkat çekici özelliklerinden biri de devletler ile büyük teknoloji şirketlerinin sistemlerinin ve çalışmalarının iç içe geçmesidir.

Araştırmalara göre:

Microsoft

Google

Amazon

gibi şirketlerin bulut altyapıları askeri veri analizinde kullanılmaktadır.

https://

theguardian.com/world/2025/dec

/30/israeli-military-big-tech

…

Associated Press’in araştırmasına göre İsrail ordusu özellikle Microsoft Azure bulut altyapısını gözetleme verilerini depolamak ve analiz etmek için kullanmıştır

https://

apnews.com/article/3f4bf8

036e7e02f385b258bd353af1fd

…

Bu gelişme modern savaşın giderek veri merkezleri ve bulut altyapıları üzerinden yürütülen bir teknoloji ekosistemine dönüştüğünü göstermektedir.

Elektronik Harp: Navigasyon Savaşları

İsrail-İran geriliminin son aşamasında navigasyon sistemleri de savaşın bir parçası haline gelmiştir.

WIRED’ın analizine göre ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı çevresinde GPS karıştırma saldırıları hızla artmıştır

https://

wired.com/story/gps-atta

cks-on-ships-spike-amid-the-us-and-israeli-war-on-iran/

…

Bu süreçte 1100’den fazla geminin navigasyon sistemi etkilenmiştir.

Elektronik harp sistemleri genellikle iki yöntem kullanır:

Jamming

GPS sinyalinin bastırılması.

Spoofing

Sahte konum sinyali gönderilmesi.

Bu teknikler yalnızca askeri sistemleri değil aynı zamanda:

petrol tankerlerini

ticaret gemilerini

küresel lojistik ağlarını

etkilemektedir.

Dolayısıyla navigasyon sistemleri artık jeopolitik bir savaş alanı haline gelmiştir.

Siber Cephe: Hack Artık Bir Psikolojik Silah

İsrail-İran gerilimi yalnızca hava saldırılarıyla değil aynı zamanda siber operasyonlarla da yürütülmektedir.

Reuters’in haberine göre İran’daki bazı dijital servisler saldırıya uğramış ve bazı uygulamalar üzerinden kullanıcılara mesajlar gönderilmiştir

https://

reuters.com/business/media

-telecom/hackers-hit-iranian-apps-websites-after-us-israeli-strikes-2026-03-01/

…

Siber saldırıların amacı artık yalnızca sistemleri çökertmek değildir.

Aynı zamanda:

kamuoyu psikolojisini etkilemek

bilgi akışını manipüle etmek

toplumsal güveni sarsmak

amaçlanmaktadır.

Bu nedenle siber savaş artık psikolojik savaşın bir parçası haline gelmiştir.

Veri ve Gözetleme: Dijital Harbin Sessiz Katmanı

Son analizlere göre İsrail istihbaratı uzun yıllar boyunca dijital sistemleri ve kameraları kullanarak geniş bir gözetleme ağı kurmuştur.

Financial Times’ın araştırmasına göre İran’daki bazı dijital sistemlerin hacklenmesi sayesinde:

liderlerin hareketleri

güvenlik rotaları

toplantı programları

analiz edilebilmiştir

https://

ft.com/content/bf998c

69-ab46-4fa3-aae4-8f18f7387836

…

Bu durum modern savaşın giderek veri toplama ve davranış analizi üzerine kurulduğunu göstermektedir.

Yapay Zekâ ve Dezenformasyon

Savaşın bir diğer cephesi bilgi savaşıdır.

Üretken yapay zekâ teknolojileri sayesinde:

sahte uydu görüntüleri

manipüle edilmiş videolar

deepfake içerikler

çok hızlı üretilebilmekte ve sosyal medya üzerinden yayılabilmektedir.

Financial Times’ın analizine göre bazı sosyal medya paylaşımlarında kullanılan uydu görüntülerinin yapay zekâ ile manipüle edildiği tespit edilmiştir

https://

ft.com/content/0badb6

c5-bce2-4948-9d3b-164bdb55ecf4

…

Bu nedenle modern savaş yalnızca askeri sahada değil aynı zamanda algoritmaların yönettiği dijital platformlarda da yürütülmektedir.

Yeni Savaş Mimarisinin Dört Katmanı

Bugün ortaya çıkan tablo modern savaşın dört katmandan oluştuğunu göstermektedir.

Fiziksel savaş

füze, drone ve hava saldırıları

Algoritmik savaş

yapay zekâ destekli hedefleme

Siber savaş

hack operasyonları ve veri saldırıları

Algı savaşı

sosyal medya ve dezenformasyon

Başka bir ifadeyle modern savaş yalnızca askeri güç meselesi değildir.

Aynı zamanda veri, algoritma ve iletişim ağlarının kontrolü meselesidir.

Algoritmaların İçinde Kazanılan Savaş

Gazze’de yaşananlar ve İran ile tırmanan gerilim bize şunu göstermektedir:

yüzyılın savaşları artık yalnızca tanklar ve uçaklarla yapılmıyor.

Bugünün savaşları:

algoritmalarla

uydularla

veri ağlarıyla

dijital platformlarla

yürütülüyor.

Bu nedenle modern savaşın merkezinde artık yalnızca askeri güç değil;

teknolojik egemenlik, veri hakimiyeti ve iletişim kontrolü bulunmaktadır.

Ve belki de en önemli gerçek şudur:

Bugün savaş yalnızca cephede kazanılmıyor.

Algoritmaların içinde kazanılıyor.