Otomatik Portakal: İrade ve Davranış Mühendisliği
Konu ve bağlam
Stanley Kubrick’in Otomatik Portakal filmi, insanı “iyi” davranmaya zorlamak için iradesini ortadan kaldırmanın ahlaki bedelini sorguluyor. Bu kısa yorumda filmi, davranışın dışarıdan yönlendirilmesi ve insanın kendi kararlarını verebilmesi açısından hatırlatıyorum.
Aklıma Stanley Kubrick’in Otomatik Portakal’ı geldi… :) İzlemeyen mutlaka izlesin. Film, “tıbbi müdahale” gibi sunulan şeylerin arkasındaki psikolojik yönlendirme, davranış mühendisliği ve itaat üretimini tokat gibi gösteriyor.
Ve şu soruyu soruyor: Bir insanı “iyi” yapacağız diye iradesini elinden alırsan, geriye hâlâ insan kalır mı?
Bugün uyuşturucu operasyonlarında gördüğümüz bazı kişiler de bence en büyük mağdur: iradeleri alınmış kuklalar… 10 dakikada birikim, kişilik, hayat siliniyor.
.
...
Kaynak gönderi
Görüntülenme ve okuma bildirimi sayıları yalnızca site sahibine açıktır. “Okudum” düğmesiyle bu yazıyı okuduğunuzu bildirebilirsiniz.
Sayaç ve gizlilik
Yalnızca bu yazı için kayıt tutulur. Tekrarları azaltmak amacıyla tarayıcınızda yazıya özel rastgele bir işaret kullanılır. IP adresi, cihaz parmak izi veya üçüncü taraf takip aracı kullanılmaz. Do Not Track veya Global Privacy Control etkinse görüntülenme ve “Okudum” bildirimi kaydedilmez. Bu kayıtlar doğrulanmış tekil kişi veya tamamlanmış okuma ölçümü değildir.